ОБ АВТОРЕ

Скончыў факультэт журналістыкі БДУ. Прафесійна працуе ў медыях з 1978 года.

Рэдагаваў моладзевы часопіс “Парус” з накладам мільён асобнікаў, газету “Знамя юности” часоў перабудовы (800 тысяч асобнікаў).

Быў адным з распрацоўшчыкаў канцэпцыі і першым галоўным рэдактарам інтэрнэт-газеты Naviny.by.

Шэсць гадоў выкладаў майстар-клас сучаснай журналістыкі ў Еўрапейскім гуманітарным універсітэце (Вільня)

Цяпер — кіраўнік аналітычных праектаў інфармацыйнай кампаніі БелаПАН, палітычны аглядальнік, медыйны трэнер.

Лаўрэат прэміі імя Святланы Навумавай 2013 года ў намінацыі “Палітычная аналітыка”, прэміі імя Герда Буцэрыуса “Свабодная прэса Усходняй Еўропы” 2014 года.

Вы здесь

Беларуска-тамбоўскія дачыненні на вышыні

В фокусе

Гэтым разам сярод адфільтраваных расійскіх журналістаў аказаліся і зусім прастадушныя. Адзін дык адкрытым тэкстам падзякаваў беларускаму прэзідэнту за сытны пачастунак, прытворна бядуючы, што растаўсцеў за лічаныя дні на тутэйшых харчах.

“Нічога, тры дні пабегаеце і скінеце вагу, гэта не праблема”, — лагодна пажартаваў расслаблены (свае людзі!) Лукашэнка. На традыцыйнай прэс-канферэнцыі для расійскіх СМІ 11 кастрычніка ў Мінску панавала амаль што сямейная атмасфера. Гэтакі цёплы міжсабойчык.

Што і не дзіўна: у спісы ўлучаюць пераважна тых, хто настроены кампліментарна, ад каго чакаюць хай сабе дубовых, але станоўчых публікацый. Многія едзяць у Беларусь такім чынам раз за разам.

 

Зацяжарыць ад беларуса

Папярэдне БЕЛТА анансавала, што на прэс-канферэнцыі будзе прэзентавана болей за 70 СМІ, прычым сукупны наклад друкаваных выданняў складае амаль што 3,5 млн. асобнікаў, патэнцыйная тэлеаўдыторыя — 130 мільёнаў чалавек, радыё — болей за 120 мільёнаў.

130 мільёнаў — гэта, лічы, уся Расія, уключна з немаўлятамі ды адпетымі алканаўтамі, якія даўно павыносілі з хаты тэлевізары ці ўвогуле не прачухваюцца. Які адсотак рэальна паглядзіць беларускага Робін Гуда, змагара супраць Керымава ды іншых алігархаў — вялікае пытанне.

Дарэчы, піяр-адмыслоўцы беларускага афіцыйнага лідара маглі б значна павялічыць жаданую аўдыторыю ў суседняй краіне, каб рызыкнулі запрасіць прадстаўнікоў зубастых выданняў болей ліберальнага кшталту, чым падмятыя мясцовымі адміністрацыямі рэгіянальныя газеты, левапатрыятычная прэса ды казённа-інтэграцыйны пул. Але ж запрасі тых разняволеных — напішуць з падколкамі, зробяць матэрыялы з падвойным дном. Не, лепей без такіх пісьменнікаў!

Карацей, сабралі каго трэба. І вось адзін з гонарам сведчыць, што ў зале пераважна савецкія людзі, другая дамаўляецца з прэзідэнтам нарадзіць дзіця ў Беларусі ад тутэйшага мужчыны, трэцяя артыкулюе нешта кшталту палітычнага даносу на беларускую апазіцыю (можна падумаць, такога дабра Лукашэнку не стае). Аб прывітаннях ды пажаданнях ад землякоў і казаць няма чаго — такія пасажы у духу перадачы “Поле цудаў” сталі ўжо на падобных імпрэзах рытуалам.

 

Плён селекцыі — бяззубы міжсабойчык

Вострыя пытанні можна было на пальцах пералічыць. Ды і тыя выглядалі спецыфічна, кшталту: чаму не хочаце прызнаць Абхазію ды Паўднёвую Асецію, калі вы сапраўдныя саюзнікі? Дамінавалі ж пытанні пра “беларуска-тамбоўскія дачыненні” (адзін калега літаральна так і выказаўся). Што і зразумела — трэба вярнуцца ў свой рэгіён не толькі з пакункамі ў чырвона-зялёных пластыкавых торбах, але і з нейкім эксклюзівам у дзюбе: вось, “бацька” сказаў, што менавіта наша вобласць яму асабліва дарагая!

Ведаеце, самае прыкрае нават не ў тым, што туры праплочвае беларускі бок. Так, у ідэале журналіста павінна камандзіраваць рэдакцыя, каб не было ніякай ангажаванасці. Але, калі ўжо на тое, дык публіка з нашай недзяржаўнай прэсы таксама ездзіць па Бруселях-Берлінах звычайна за кошт боку, які прымае (беднасць, беднасць!).

У гэтым жа выпадку вырашальную ролю мае селекцыя выданняў, прадстаўнікоў якіх “дапускаюць да цела”. Вы можаце сабе ўявіць, каб крытычны матэрыял пра беларускага правадыра напісаў прадстаўнік праханаўскай “Завтра”? Ці нейкага з “інтэграцыйных” СМІ? А ці доўга пратрымаецца на працы журналіст тыповай расійскай абласной газеты, які раздраконіць Лукашэнку? Там жа мясцовая прэса заціснутая, як і ў нас, а губернатару трэба з Беларуссю гандляваць.

 

Калі ты не калючы, то ты ўжо не журналіст

Зрэшты, наўрад ці ў каго з прысутных у зале і варушыліся нейкія крамольныя думкі. Прымітывізм большасці пытанняў сведчыць пра варты жалю ўзровень залежнай ды ідэалагізаванай прэсы. Хаця дзеля справядлівасці зазначу, што пасля мінулых прэс-тураў з’яўляліся дзе-нідзе і адрозныя ад панегірыкаў, нават даволі крытычныя матэрыялы. Толькі вось ці запрасілі іх аўтараў гэтым разам?

І я згадваю прэс-канферэнцыі Лукашэнкі для айчынных журналістаў. Таксама прасейвалі публіку, дазавалі “нячэсных”. Але хаця б дзеля блізіру пускалі, і менавіта яны, “нячэсныя”, давалі бой — хто з алімпійскай вытрымкай, не зважаючы на імгненныя ашаламляльныя контратакі, а хто з потам на лбе, нібыта трапіўшы знянацку ў клетку з тыграм.

І неаднойчы ў голасе правадыра, відавочна раздражнёнага колкімі пытаннямі, гучалі выразна пагрозлівыя ноткі.

Я шмат крытыкую нашыя недзяржаўныя медыі за хібы якасці, праеў ужо гэтым плех. Але вось ёсць тыя, прыкормленыя, з пакункамі — і ёсць нашы журналісты, што ідуць на рызыку і робяць сваю місію. Прычым не толькі на прэс-канферэнцыях, але і на вулічных акцыях, калі табе могуць разбіць аб’ектыў ды твар, зацягнуць у пастарунак. Ці робяць сваю місію, проста пішучы радкі, за якія могуць пасадзіць у турму.

Гэта не самамэта — лезці на ражон, троліць уладных персон, але калі ты не рызыкуеш, калі ты не калючы, не дыскамфортны для іх, то ты ўжо не журналіст. Тады застаецца дзякаваць за сытнае харчаванне.

Оценить материал:
Голосов еще нет
распечатать Обсудить в: